सन्दर्भ– शैक्षिक आन्दोलन सत्रौँ दिनमा
नन्दलाल आचार्य
“विद्यालयको यो सुनसान कति दिन सहने हो ?” रुखले आफ्नो टुप्पो हल्लाउँदै फुसफुसायो, “कहिले आउँछ यहाँ न्याय ?” सरस्वतीको मूर्तिले आँखा चिम्लिन् । आँसुका थोपा आँखाका कुना र पर्खालबीच अल्झिए । विद्यालयको आँगनमा उनी र रुख- दुवै युगौँदेखिका साक्षी झैँ ठिङ्ग उभिएका थिए । श्री जनता माध्यमिक विद्यालय, गोलबजार जहाँ पहिले ज्ञानको गुञ्जन हुन्थ्यो, अहिले मौनताको मसान छ । “शिक्षकहरूले हडताल गरेका छन् रे ?” रुखको स्वर हावा जस्तै हल्लिएको थियो । “रे होइन, हो नै।” सरस्वतीले भनिन्, “ज्ञान बाँड्नेहरूलाई अज्ञानताको भारी बोकाएपछि के बाँडिन्छ र ?” पातहरू कस्सिएर फुस्फुसाए, “यो त विद्रोहको भाषा हो ! यस्तो कुन पाठ्यपुस्तकमा हुन्छ ?” “पाठ सिकाउनेले कहिलेकाहीँ पाठशाला नै बन्द गरेर पाठ दिनुपर्छ ।” सरस्वतीको स्वर अब शिला चिर्ने गर्जन जस्तै थियो, “नत्र बुद्धिको बत्ती सधैं कसरी जलिरहन्छ ?” त्यतिकैमा, विद्यालयको पर्खालमा लेखिएको कुरा पुतलीका आँखाले पढ्यो- “शिक्षकहरूको आवाज रोकिने हो भने, भविष्य पनि लठेब्रो बन्छ !”
