लक्ष्मी रेग्मी खनाल
वालिङ्, स्याङ्जा
पुरानो घरको पिँढीमा बसेर सुमित्रा आफ्नो छोरालाई गृहकार्य गर्न लगाईरहेकी थिइन् । कापी खुला थियो तर अक्षरहरू भने असरल्ल छिरलिएका । बालकको हातमा कलम थियो । मन भने खेलमै ।
त्यसैबेला ढोकाबाट हावासँगै प्रवेश गरे उसका बा । घामले पाकेको निधार, काँधमा बोकेको झोला सँगै हल्का पसिनाको नुनिलो स्वाद मिसिदै थियोे ।
“पढाइ के हुँदैछ ?” बाले सोधे ।
“अलिक अप्ठ्यारो छ बा ! अक्षरहरू मिल्दैनन्,” छोराले झोक्किँदै भन्यो ।
बा मुस्कुराए । मुस्कानमा जीवनको दु: ख ,सुख घुलमिल थियो । उनी छेउमा बसेर भने- “तिमीलाई सजिलो बनाउन म तिमीलाई एउटा अक्षर सिकाउँछु। अनि तिमीले मलाई अर्को अक्षर सिकाउनु। यसरी हामी साटासाट गर्दै जाऔँला।”
छोराले चकित भएर हेर्यो- “बा, तपाईँलाई पनि पढ्न गाह्रो हुन्छ ?”
“हो बाबु, मलाई त धेरै गाह्रो पर्छ किनकि म त तिमीले जस्तो सानो हुँदा पढ्ने मौका पाएको थिइनँ । अक्षरका सट्टा हलो र कोदालो मात्र समाउन पाएँ।”
छोराको अनुहार गम्भीर भयो । ऊ चुपचाप भएन, एकाएक बाको औँला समात्दै भन्यो- “बा ! अब म तपाईँलाई अक्षर सिकाउँछु । तपाईँले मलाई जिन्दगी सिकाउनुभयो । म तपाईँलाई अक्षर सिकाउँछु।”
बाको आँखामा आँसु छचल्कियो । त्यो आँसुमा थकान थिएन । न त अभिमान नै ।
त्यही क्षण, पुरानो घरको आँगनमा एउटा नयाँ संसार खुल्यो- जहाँ कापीमा अक्षर मात्र होइन, बाआमाको जीवन संघर्ष पनि पढिन थाल्यो।
