गुरुको जन्मदिन

जानकी कर्मचार्य
हरिसिद्धि

साने घरको आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले स्कूल जान सकेको थिएन । न्यास्रो अनुहार पारेर घरबारीकै काम गर्दथ्यो । उसको दुखेसो आमाबाले पनि बुझेका थिए। छोरा तेज दिमागको छ भन्ने पनि थाहा थियो तर लाचार थिए ।
अलिदिन यता साने खुशी देखिन्थ्यो। घरको काम पनि मन लगाएर गर्थ्यो। घाँसपात लिएर सबेरै फर्किन्थ्यो । जे छ , खाएर खेल्न जान्थ्यो । आमाबा पनि साने खुशी भएकोमा दङ्ग थिए।
भदौ महिना ! अलिकति भएको मकै बूढाबूढी मिलेर सुकाउँदै थिए । साने सबेरै निस्केको थियो।  उसको गुरुको जन्मदिन रे ! खेल्ने गुरुको पनि के जन्मदिन गरेका होलान्  गफ गर्दै थिए । यतिकैमा साने फूलमाला र खादा लगाएर हातमा पुस्तक कापी बोकेर केही व्यक्तिसँग आइपुग्यो । आमाबा छक्क परे !
नजिकै आएर आगन्तुकले भने ” हजुरहरुलाई बधाई छ । हजुरहरुको अवस्थाले गर्दा यी बाबुले पढ्ने चाहना भएर पनि पढ्न पाएका थिएन । बाबु ज्ञानी र तेज बुध्दि भएका रहेछन् । यस गाउँमा केही महिना अगाडि गाउँलेहरुले मिलेर सामुदायिक पुस्तकालय खोलेका थिए। हामीले पुस्तकालय लगेका थियौँ । दैनिक अध्यन गरेर जान्ने भै सकेछन्। अब हामी उनलाई काम र पढाइ पनि दिन्छौँ। पुस्तकालयमा साना नानीहरुको कक्ष पनि छ । यिनले ती नानीहरुलाई अध्ययन गर्न मद्दत गर्नु पर्ने हुन्छ जुन हामीले नभन्दै गर्दै आएका छन् ।” आमा बा खुशी भएर छोरालाई र उसको हातको पुस्तक कपी हेर्दै थिए बोल्न सकिराखेका थिएनन्।
आगन्तुक फेरि बोले “ए बा आमा ! आज भाद्र १५ गते राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवस हो । यी बाबु असल र नियमित पाठक भएकाले पुरस्कार पाएका हुन् । यसपालि देखि सरकारले पाठकलाई केहि रकम पनि दिने गरेको छ । लौ! रु.१०००/- लिनुस् ।” बा आमा अक्क न बक्क पर्दै खुशीको आँसु झार्न थाले।