आत्मनिर्भर

तुलसी पण्डित

बाबाले बिगत सम्झनु भयो।
छोरा तिम्रो पढाइको उदेश्य के हो ?
छोरो अक्मक्कियो।
बल्ल एसइइ पास गरेको छु।
“बाह्र पास भएपछि विदेश काम गर्न जाने त होलानी बाबा।”
“हेर छोरा बाह्र पास भएपछि विदेश जाने होइन । यही बसेर केही गर्नु पर्छ ।”
“बाबा यता सुन्नु त मेरो साथी श्याम सुन्दरले फोर जिएपी ल्याएको छ । तर उसले एघार बाह्र पनि न पढ्ने रे ।”
“किन हो बाबु,उसले एघार बाह्र पनि न पढ्ने भनेको केही कुरा बुझेका छौ ?”
अँ बाबा मैले सोधेको थिएँ । उसले भन्दै थियो।
“बाह्र पास भएपछि घरपरिवारले विदेश जान दवाव गर्ने छन् । आफूलाई विदेश जान मन छैन । बरु अरु प्राविधिक ज्ञान लिइ यही नै केही गर्ने रे ?”
“बाबु तिमीले त बाह्र पास गर्नु पर्छ।”
“बाबा यो देशमा सरकार विद्यार्थीलाई पढाउँछ । तर काम गर्न विदेश पठाउ छ । विदेशको सेवा गर्ने हो भने पढ्ने किन ? लगानी गरेर पढेको के अर्थ । बरु म कुनै व्यावसायको लागि तालिम लिन्छु । जसले आफूलाई त्यो विषयमा सक्षम बनाओस् ।”
बाबाले पढ्नको लागि जोड गर्नु भयो । छोरोले ल ल बाबा विचार गरौँला नि भन्दै घरबाट हिड्यो।
उसले कृषि व्यावसाय गर्न तालिम लियो। तरकारी खेती गर्यो । मनग्गे फाइदा भयो । अरु पनि केही जग्गा भाडामा लिएर तरकारी खेती गर्यो । शहरमा तरकारी पसल खोल्यो । आफू पसलमा बसेर व्यापार गर्न लाग्यो । यता बाबालाई तरकारी खेती हेर्न लगायो । कहिले काहीँ आफू आउथ्यो । सबैलाई तरकारी खेती गर्ने तरीका सिकाउथ्यो । ऊ भन्ने गर्थ्यो । “हामी सबै आत्मनिभर बन्नु पर्छ ।”
हेर्दाहेर्दै उसले पैसा कमायो । शहरमा घर किन्यो । घर आउदा उसले बाबालाई भन्यो, बाबा थाहा पाउनु भयो।
“फोर जिएपी ल्याउने मेरो साथीले न पढी गाई पालन गरेर मेरो भन्दा धेरै पैसा कमाएछ।”