छाउ

शम्भु ढकाल
सूर्याेदय न पा १२ आठघरे,ईलाम

विद्यालयमा हाँजिर भएकाे पहलाे दिन रजनी कक्षा एकमा गईन् । “मिस तपाईँलाई छाउ हुँदैेन ?” कक्षा एककी सरिताले साेधी। “केहाे छाउ भनेकाे ?” रजनीले जिज्ञासा राखिन्। “हाम्रो आमा छाउ भए पछि म पनि स्कुल आउन पाउँदिन ।” सरिताले भनी। “मिस हाम्रो आमा त छाउ बार्न बसेकाे बेला मर्नु भाे।” कक्षाकी सब भन्दा सानी तिर्सलाले भनी।
दिउँसाे खाजा खाँदै अरु गुरुमाहरुसँग छाउका बारेमा गफ गरिन् रजनीले। पूर्वमा जन्मेर पढेकी रजनी शिक्षक परीक्षामा पश्चिमबाट पास भए पछि जागिर खान त्यहाँ पुगेकी हुन्।
महिनावारी ,नछुनेबाट मिन्स भन्दै अहिले पिरियड र माईनस भन्ने ठाउँकी उनलाई छाउ शब्द नयाँ र अप्रिय लाग्याे।
“भन्नू हुन्छ नि मिस सबै एक भएपछि कस्काे के लाग्छ ?” एक गुरुमाले भनिन्।
“नारीमा आउने प्राकृतिक उपहार हाे भन्ने किन बुझ्नु हुन्न?” रजनीले साेधिन्। “त्याे नभए मान्छे कसरी जन्मन्छ ?”
बहस चल्थे । गुरुमाहरु पनि रजनीकाे तार्किक बहसमा सहमत हुन्थे र परिवर्तनको लागि उठ्ने बाचा गर्थे ।” कमला गुरुमा आउनु भएन हेडसर?” एकदिन रजनीले साेधिन्।
हेडसरले हाँजिर रजिस्ट्रर पल्टाएर भने “कहाँ वहाँ चार पाँच दिन स्कुल आउन हुन्छ त।
खङ्ग्रङै भईन् रजनी।
पाँचौ दिनमा कमला गुरुमा स्कुलमा देखा परिन्। “अनि त्यत्रो छाउ बिरुद्धमा एकजुट हुने भन्या हाेईन ?” राधा गुरुमाले साेधिन्। “चुपचाप विदा बस्नु भाे ?”
“नबसेर हुन्छ?” रजनीले नसुन्ने गरि कमलाले भनिन् ।” पूर्वियाले भनेकाे मान्दै जाँदा देउता रिसाउँदैनन् ? अनि घर चल्छ ?