नयाँ वर्ष

रम्भा पौडेल

“आज नयाँ वर्ष २०८३ हो । हरेक नायाँ वर्षले आशा , भरोसा र उमंग लिएर आउछ । हामीले गएको वर्षमा गरेका गल्तिहरुबाट यो वर्षमा नयाँपाठ सिक्ने छौँ ।
हामी उमेरले पनि एक वर्ष अरु परिपक्क बन्नेछौँ । बाँकी रहेका हाम्रा सपना पुरा गर्नेछौँ ।
हरेक नयाँ वर्षले नयाँ सपना बोकेर पनि आउँछ ।”
बाबाका कुरा सुनेपछिे रितिकाले प्रश्न गरिन — “बाबा नयाँवर्ष वैशाख १ मै किन पर्छ ? अरु महिनामा किन पर्दैन ?”
“राम्रो प्रश्न गर्यौ रितिका । हामीले हाम्रा चाडहरु मनाइरहँदा यिनका महत्व र सुरुवात कसरी भयो भन्नेबारे पनि जान्न जरुरी छ । नयाँ वर्ष पनि एउटा उत्सव हो । नयाँ वर्ष वैशाख १ मा नै पर्दछ । यो बिक्रम सम्वतको शुरुवात हो ।जुन सम्राट बिक्रमादित्यको नामबाट शुरु भएको मानिन्छ । अब आज बिक्रम सम्वत् २०८३ साल शुरु भयो ।”
“ए त्यस्तो एउटा ब्यक्तिको नामबाट शुरु हुन्थ्यो ? रितिकाले प्रश्न गरिन ।
“राजामहाराजाहरुले आफ्नो नाममा यस्ता नयाँ कामको सुुरुवात गर्दथे । शंखधरसाख्वाले नेपाल सम्वत् सुरु गरे जुन काठमाण्डौका जनताको ऋण मोचन गरेको दिनबाट सुरु भएको थियो भनिन्छ ।”
“राजा बिक्रकमादित्यले आफ्नो विजयपछि नयाँ पात्रो शुरु गरे । यो पात्रो सूर्यको गति र ऋतु परिर्वतनमा आधारित छ।”
रितिकाले बाबाको कुरालाई ध्यान दिएर सुनिरहिन्।
“यो महिना वसन्त ऋतुको महिना हो । यसको स्वागत पनि हो । वैशाख महिना भनेको खेती लगाउने महिना पनि हो । खेतीको उत्सव पनि हो । तिमीले यो महिनामा के खेती लगाएको देख्यौ ?” बाबाले प्रश्न गर्नुभयो।
“हो बाबा मैले धेरै किसानहरुले मकै रोपेको देखेँ ।”
“मकै मात्र होइन अब किसानले धानको बिउ तयार गर्दछन् र असारमा रोप्दछन् । यो नयाँ वर्ष जात्रा पर्व र खेतीपालीका लागि स्वागत गर्ने महिना पनि हो । भक्तपुरमा बिस्केट जात्रा यतिबेला नै मनाईन्छ । यो खुशियालीमा सरकारले नयाँ वर्षलाई विदा दिएर मनाउँछ । आज हामी यो दिन पशुपतिनाथको मन्दिर दर्शन गरेर मनाऔँ । त्यतैबाट बिस्केट जात्रा पनि हेरौँ । सफा लुगा लगाउ । तिमी म र आमा भएर धार्मिक पर्यटनमा निस्कौँ ।”
बाबाको कुरा सुने पछि तिनै जना पशुपतिनाथको दर्शन तिर लागे ।