दुर्गा पौडेल
मेरो देश एक समय
कृषि प्रधान देश थियो
सबैजसो खाद्य पदार्थ यही उब्जन्थ्यो
त्यति मात्र होइन यहाँको अन्नपात
यहाँका जडिबुटी बाहिर निर्यात हुन्थ्यो
मानिसमा श्रम गर्ने बानी थियो
श्रम गर्न धेरै धन खर्चनु पनि पर्दैनथ्यो ।
मानिस धेरै पढेलेखेका थिएनन्
पढेका मानिसमा पनि श्रमगर्ने भावना थियो ।
श्रमशक्ति प्रशस्त देशमै थियो
तर अहिले समयले कोल्टे फेरेको छ
मानिस धेरै पढेलेखेका भएकाछन्
पढेपछि शारीरिक श्रम गर्नहुन्न भन्ने मान्यता पलाएकोछ ।
मानिसमा श्रम गर्ने बानी हराउँदै गएकोछ
खेतबारी दिनदिन बाँझिदै गईरहेका छन्
युवाहरू गाउँबाट पलायन भईरहेकाछन्।
बचेखुचेका बसाईसरी तराई झरेका छन्
पहाडी गाउँ ठाउँ सुनसान बनेका छन्
जङ्गल बढेकोछ बाँदर बढेकाछन्
बिरामी पर्दा र मर्दा पर्दा सहयोगी हात पाइँदैनन्
अहिले बाटोघाटो पहाडका गाउँ गाउँसम्म पुगेकोछ
तर मान्छे छैनन्
जतिबेला बुटवलबाट सामानहरू डोकोमा बोकिएर गाउँ गाउँसम्म पुग्थ्यो
त्यतिबेला गाउँघर गुलजार थियो
अहिले बाटो पुगेको छ तर गाउँ खाली छन् ।
पहाड तराईका खेतियोग्य जमिन घर घडेरी बनिरहेका छन् ।
कुनै समय खाद्यान्नमा आत्मनिर्भर देश
अहिले सबैभन्दा धेरै खाद्यान्न आयात गर्ने देश भएकोछ
त्यो मात्र होइन धेरै कुरामा परनिर्भर भईरहेको छ
मेरो मनमा अनेक प्रश्न उठ्छन्
के परनिर्भर हुनु भनेको बिकाश हुनु हो त ?
विदेशी सर सामान ल्याई देशको बजार
चलायमान बनाउनु सम्रिद्धि र विकाश हो त ?