रहर

तुलसी पण्डित

सकिन मैले यसलाई । खाली खेल्ने मात्र काम भयो उसको । हाम्रो पालामा उसको उमेरमा कति काम गरिन्थ्यो । खेल्न त परै जाओस् पढ्न पनि न जा भन्थे । रोइ कराइ अक्षर सम्म चिनियो । अझै घर आएको छैन । यहाँ घरमा कति काम बितेको छ । यसो सहयोग गरे हुने हो ।अब उहीँ जानु पर्यो । आमा बडेमानको लठ्ठी लिएर छोरो चन्द्रे भए ठाउँमा पुगिन् । अनि उसले थाहा न पाउने गरेर पछाडिबाट पिडौँलामा लठ्ठी बजारिन् । छोरो चन्द्रे मरेनी आमा भन्दै थचक्क बस्यो । उसले रूँदै पुलुक्क हेर्यो । फेरि लठ्ठी उजाएको देखेर ऊ खोच्याउदै भाग्यो । आमाले कराउँदै भनिन् ।
“पख ! तँलाई भात पनि दिन्न । कामको नाममा सिन्को पनि न भाच्ने । तँ अधम घर न आए पनि हुन्छ ।”
हर्षवीरले यो कुरा देखि रहेको थियो । उसले सोच्यो ।
यो देशमा साह्रै बाल शोषण छ । उसले सानो उमेरमा पनि घरको हरेक काम गर्नु पर्छ ।
अझ उसले पश्चिमा देशहरूमा केही समय बस्दा देखेको घटना सम्झदै गयो ।
आमाले छोरोलाई पिट्दा उतिनै खेरी प्रहरी आइ समातेर लगेको थियो । उहाँ लगेपछि उसलाई जरीबाना सहित दश दिन जेलमा राखेको थियो । अर्को घटनामा आमाले चर्को डाँको गरेर छोरोलाई हप्काउदा प्रहरीको हप्कीदप्की खानु परेको थियो । त्यसैले त त्यहाँ पन्ध्र वर्ष सम्मका बालबालिका सँग बोल्न सबै डराउछन् । अझ त्यहाँ बाबुआमाले छोराछोरीलाई खेलाउन लैजान्छन् । खेलि सकेपछि सँगै घर लिएर जान्छन् । यो प्राय विदाको दिनमा हुने गर्छ । बिहान आफै स्कुल पुर्याउछन् । लिन जान्छन् । विदाको दिन घुमाउन सँगै लैजान्छन् ।
आवाज निकै चर्को आएकोले ऊ दौडदै आवाज आए ठाउँमा पुग्यो ।
“होइन पम्फे यो दश वर्षको बच्चालाई किन यसरी पिटेको हो ?”
“हेर्नू न यसले घरमा केही काम पनि गर्दैन ।”
“यो उसको पढ्ने र खेल्ने उमेर हो । यो उमेरमा उसलाई काम लगायो भने उसको मानवीय सोचाइमा क्षति पुग्छ ?”
“पुग्छ कि के हो , हामीले उसको उमेरमा कति काम गरियो ।”
“त्यही भएर त तपाईँको सोचाइ नै बोदो भएको छ ?”
“होइन के भन्नु भएको यो ?”
“अब तपाईँलाई छोरो मन्द बुद्धि भएको हेर्ने रहर छ जो ठूलो भएपछि अभावै अभावमा सधैँ छट्पटीयोस् ।”