संस्कार

सृजना घिमिरे ढकाल
काठमाडौं

कुरुक्षेत्रमा पाण्डव र कौरवबीचको युद्धको शङ्खनाद भयो।
यता हस्तिनापुरमा दृष्टिविहीन धृतराष्ट्रले वर्तमानमा घटेका घटनालाई नियाल्न सक्ने क्षमता भएका सञ्जयलाई आफ्ना छोराहरूले कसरी युद्ध गर्छन् भनेर जान्ने इच्छा व्यक्त गरे।
धृतराष्ट्रको त्यो मूर्खतापूर्ण इच्छा देखेर सञ्जयले सोधे –”रोक्न सक्नुहुन्न युद्ध? आफ्नै विनाशको?”
धृतराष्ट्रले जवाफ फर्काए –”म विधाता होइन, स्वयं भगवानले त आफ्नो कर्म गर्नुपर्छ।”
सञ्जयले भने –”जन्मदाता त हो, आफ्नै छोराहरूलाई रोक्न सक्नुहुन्न?”
धृतराष्ट्रले पछुतो व्यक्त गर्दै भने –”सही र गलत छुट्याउन सक्ने संस्कार दिन नसक्ने बाबु हुँ म। मलजल नै गलत गरेपछि राम्रो फलको आशा कसरी गरूँ?”
सञ्जयले कौतूहलता व्यक्त गरे –”ल, रोक्न सक्नु भएन छ, तर युद्ध हेर्ने इच्छा किन?”
धृतराष्ट्रले मलिन आवाजमा बोले –”सही र गलत संस्कारले पार्ने प्रभाव जान्ने इच्छा छ।”
सञ्जयको कौतूहलता झन् बढ्यो –”युद्ध त आफैंमा घातक हो, युद्धमा संस्कार कहाँ देखिन्छ?”
धृतराष्ट्रले उत्तर दिए –”संस्कार देखिने भनेको नै समस्यामा हो, सहजतामा त सबै राम्रा हुन्छन।”