गुरु

ललिता ‘दोषी’
बुद्धनगर, काठमाडौँ

‘हाँसो दिने, खुसी दिने, प्रिय गुरुजन नौनीजस्तै नरम छ नि गुरुको त्यो मन।’ यस्तै गीत गुनगुनाउँदै नवीन गुरुको घरमा पुगेर गुरुबा र गुरुआमालाई ढोग गरे। गुरुले अङ्कमाल गर्दै भन्नुभयो— “नवीन राजा! आज कसरी यहाँ ? तिमी त अमेरिका थियौ होइन र?” नवीनले जबाफ दिए—“हजुरआमाले मर्ने बेलामा नातिको मुख हेर्छु भन्नुभएकाले आएको हुँ। हजुरहरूको के छ हालखबर? मैले केही सहयोग गर्नुपर्छ कि?” गुरुले सहजै उत्तर दिनुभयो— “सबै राम्रो छ । केही गर्नु पर्दैन, हाम्रो हातको पीठोलाई मीठो मानेर खाऊ बस्!” नवीन सुस्तरी बोले—“धनवीरे काकाले घरखेत खाएर उठिबास लगाउन लागेको कुरा झूट हो त?” आँसु पुछ्दै गुरुआमा बोल्नुभयो—“छोराबुहारीले आफू गएको ऋण नतिरेको कुरा, धनवीरेको कुरा सबै सही हो बाबू! अब कहाँ जाने, के गर्ने सोच्नै सकेका छैनौँ। धनवीरेले आफ्नो बाह्र लाख त्यसै छोड्ने कुरै भएन। यत्रो सम्पत्ति बाह्र लाखमा खान्छु भन्दा मुटु भने चुँडिएकै छ।” नवीन बोले— “म भीरबाट लडेपछि कसैले उपचारका लागि पैसा दिएनन् अरे! हजुरले नै म सबै बेहोर्छु भनेर काठमाडौँमा पुर्याएर बचाउनुभयो अरे! हजुरले त्यो बेला स्कुलबाट आएको छ महिनाको तलब मेरा लागि खर्च गर्नुभएको थियो अरे! मलाई स्कुल जाँदा डोर्याउने हात पनि हजुरकै थियो। अहिले म अमेरिकामा इन्जिनियर छु। महिनाको नेपाली चौबिस लाख रुपियाँ कमाउँछु। सबै ऋण चुक्ता गर्ने काम, हजुरहरूलाई पाल्ने काम मेरो भयो। हजुरहरूको त्यो गुन कुनै जन्ममा पनि तिर्न सक्दिनँ म।” गुरुबाले खुसीको आँसु झार्दै भन्नुभयो—“बाबू ! तिमी सुदामाको कृष्णजस्तै बनेर आयौ। यो कुटीलगायत सबै तिम्रै नाममा बकसपत्र गरिदिनेछौँ ।”