१. बालबालिकाको दिनचर्यामा परिवर्तन
लामो बिदा भएपछि धेरै बालबालिकाको दिनचर्या घरमै सीमित हुन्छ। बिहान उठ्यो, मोबाइल समात्यो, र स्क्रोल गर्यो, घण्टौँ बितायो। नियमित अध्ययन, खेलकुद, सिर्जनात्मक गतिविधि र शारीरिक व्यायाममा कमी आउन सक्छ। यसले उनीहरूको एकाग्रता, पढाइप्रतिको रुचि र सक्रिय जीवनशैलीमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ।
२. सिकाइको निरन्तरतामा अवरोध
विद्यालय लामो समय बन्द हुँदा पढाइको नियमितता भङ्ग हुन्छ। विशेषगरी कमजोर सिकाइ उपलब्धि भएका र घरमा पर्याप्त शैक्षिक सहयोग नपाउने बालबालिका बढी प्रभावित हुन सक्छन्। लामो अन्तरालपछि पुनः पढाइको लयमा फर्कन पनि कठिन हुन सक्छ। यसले सिकाइ उपलब्धिमा असमानता बढाउने जोखिम रहन्छ।
३. सामाजिक अन्तरक्रिया र व्यवहार विकासमा असर
विद्यालय बालबालिकाले साथीहरूसँग मिलेर बस्न, विचार आदानप्रदान गर्न, समूहमा काम गर्न, अनुशासन सिक्न र सामाजिक व्यवहार अभ्यास गर्न पाउने साझा थलो हो। लामो समय विद्यालयबाट टाढा रहँदा यस्ता अवसर सीमित हुन्छन्। विशेषगरी घरमै एक्लै समय बिताउने बालबालिकाको सामाजिक सक्रियतामा कमी आउन सक्छ।
४. अभिभावकको समय र जिम्मेवारीमा थप भार
सबै अभिभावकसँग आफ्ना छोराछोरीलाई दिनभरि समय दिन सक्ने अवस्था हुँदैन। रोजगारी, व्यापार र अन्य जिम्मेवारीमा व्यस्त अभिभावकका लागि लामो विद्यालय बिदा व्यवस्थापन गर्नु चुनौतीपूर्ण हुन्छ। बालबालिकालाई घरमै सुरक्षित राख्ने, पढाइमा लगाउने र मोबाइलको प्रयोग नियन्त्रण गर्ने जिम्मेवारी थपिन्छ। कतिपय परिवारमा बालबालिकाको हेरचाहकै लागि अभिभावकले आफ्नो काम र समयसमेत मिलाउनुपर्ने हुन्छ।
५. अवसरमा असमानता
केही अभिभावकले आफ्ना छोराछोरीलाई अतिरिक्त कक्षा, खेलकुद, संगीत, नृत्य, भ्रमण र अन्य सिर्जनात्मक गतिविधिमा सहभागी गराउन सक्नुहुन्छ। तर सबैको आर्थिक तथा पारिवारिक अवस्था समान हुँदैन। विशेषगरी सहरका साँघुरा कोठामा बस्ने र खेल्ने खुला ठाउँ नपाउने बालबालिकाका लागि बिदाको समय झन् चुनौतीपूर्ण बन्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा मोबाइल नै उनीहरूको प्रमुख साथी र मनोरञ्जनको माध्यम बन्न पुग्छ।
६. स्वास्थ्य र शारीरिक सक्रियतामा असर
विद्यालय जाँदा हुने हिँडडुल, खेलकुद, शारीरिक अभ्यास र नियमित गतिविधि बिदाका समयमा कम हुन सक्छन्। लामो समय मोबाइल वा टेलिभिजनको अगाडि बिताउँदा शारीरिक निष्क्रियता, निद्राको अनियमितता र आँखासम्बन्धी समस्या बढ्ने जोखिम रहन्छ।
७. सार्वजनिक सेवा र आर्थिक गतिविधिमा प्रभाव
अत्यधिक सार्वजनिक बिदाको प्रभाव विद्यालयमा मात्र सीमित हुँदैन। स्वास्थ्य सेवा, बैंकिङ, सरकारी कार्यालय, व्यापार–व्यवसाय तथा अन्य सार्वजनिक सेवाको नियमिततामा समेत असर पर्न सक्छ। सामान्य कामका लागि पनि नागरिकले अनावश्यक रूपमा धेरै दिन कुर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। यसले सेवा प्रवाह र आर्थिक गतिविधिमा समेत प्रभाव पार्छ।
श्रोतः शिक्षकको पोस्टबाट
महेन्द्र नेउपाने लोकन्थली,भक्तपुर आज भाइटिकाको दिन। बिहानै उठेर ड्रइङ रुमको सोफामा बसेको थिएँ। आँखा सिधै…
अन्जु चालिसे रुपान्जली तिमी आउँदैछौ रे, गाउँका गोरेटो हुँदै, पहाडमा घाम छर्दै, कसैको आँगनमा खुसी,…
प्रेमनारायण भुसाल शिक्षा केवल अक्षर चिन्ने र परीक्षा उत्तीर्ण गर्ने यान्त्रिक प्रक्रिया होइन। यो कुनै…