श्रावण १५

हेमराज अधिकारी

श्रावणको वर्षाले धर्तीलाई हरियाली दिन्छ, तर मानिसको हृदयलाई हराभरा बनाउने काम उसकै विचार र व्यवहारले गर्छ।
श्रावण १५ मा पकाइने खीर दूध, चामल र चिनीको मिश्रण होइन यो किसानको पसिना, प्रकृतिको वरदान र परिवारको आत्मीयताको प्रतीक हो। एक चम्चा खीरमा महिनौँको श्रम, आशा र कृतज्ञता मिसिएको हुन्छ।
हाम्रा पुर्खाले पर्वहरू पेट भर्न मात्र बनाएनन्, मन भर्न बनाए। उनीहरूले सिकाए कि अन्नलाई सम्मान गर, श्रमलाई प्रणाम गर, प्रकृतिप्रति कृतज्ञ बन र सम्बन्धहरूलाई मिठासले सिञ्च।
आज हामी खीर त खान्छौँ, तर बोलीमा तितोपन, व्यवहारमा अहंकार र सम्बन्धमा दूरी बढ्दै गएको छ। यदि श्रावण १५ को साँचो सन्देश बुझ्ने हो भने, खीरको मिठासभन्दा पहिले हाम्रो बोली, सोच र व्यवहार मीठो हुनुपर्छ। किनकि संस्कार त्यहीँ जीवित रहन्छ, जहाँ पर्व मनाइँदैन,जीवनमा उतारिन्छ।
उहिल्यै छोरी जन्मेपछि यसले दुध-भात ख्वाउँछे,राम्रो हुर्काउनु पर्छ,भन्ने चलन थियो।यहि दिनलाई खीर खाने परम्परा विशेष नेपाली समाजमा प्रचलित बन्यो।