सरस्वती पूजा

रोजिना घिमिरे

एक सानो गाउँमा एक विद्यालय थियो, जहाँ दर्जनौँ बालबालिकाहरू पढ्न आउँथे। ती बालबालिकामा एक जना सानो बच्चा, नीरज, सबैभन्दा बढी चञ्चल र जिज्ञासु थियो। नीरजको मनमा धेरै प्रश्नहरू उब्जिन्थे, र ती प्रश्नहरू उसले आफ्नो गुरुहरू समक्ष राख्थ्यो।धेरै समयपछि, एक दिन नीरजले आफ्नो गुरु, पंकजसँग सोध्ने मौका पायो, “गुरु, हरेक वर्ष हामी सरस्वती पूजा गर्छौँ। तर मलाई थाहा छैन कि यस दिनको विशेषता के हो र यो पूजा किन महत्त्वपूर्ण छ?”
पंकज पनि विद्यार्थीले राखेका जिज्ञासाहरूको झिजो नमानिकन उत्तर दिन्थे। विद्यार्थीले राखेका कुनै पनि जिज्ञासाहरूमा हाँस्नु हुँदैन, यदि यसो गरेमा उनीहरूको ज्ञानको मार्ग कहिले पनि फराकिलो हुन सक्दैन, भन्ने उनको आफ्नै आन्तरिक सोच थियो, त्यसैले त बालबालिकाहरू उनलाई जस्तोसुकै जिज्ञासा राख्न पनि हिच्किचाउँदैन थिए।
आज पनि निरजको प्रश्न सुनेर, पंकजले हाँस्दै भने, “नीरज, यस दिनको महत्त्व निकै गहिरो छ। यो दिनको विशेषता ज्ञान र शिक्षा प्राप्ति हो। सरस्वती देवीलाई ज्ञान, कला, संगीत र साहित्यको देवी मानिन्छ। यस दिन हामीलाई ज्ञान प्राप्तिको आशीर्वाद दिनको लागि सरस्वती देवीको पूजा गरिन्छ।”
नीरजले थोरै सोच्दै भन्यो, “तर गुरु, यस पूजामा के खास कुरा हुन्छ? हामीलाई कस्तो ज्ञान प्राप्त हुन्छ?”
पंकजले भने, “पूजा मात्र होइन, यस दिनको महत्व शास्त्र, संगीत र कला अध्ययन गर्नमा छ। सरस्वती पूजाले हामीलाई जीवनमा सही मार्ग र उद्देश्य देखाउने प्रेरणा दिन्छ। जब हामी पूजा गर्छौँ, हामी हाम्रो मनलाई शुद्ध गर्दै त्यस दिनको विशेष महत्त्वलाई बुझ्न सक्षम हुन्छौँ।”
गुरु पंकजको कुरा सुनेर नीरजको मनमा एक नयाँ उत्साह जाग्यो। यसपटक सरस्वती पूजामा उसले न केवल पूजा गर्ने कुरा, तर आफ्ना शिक्षकहरूको आस्थामा आधारित सम्मानलाई पनि महसुस गर्यो। त्यसपछि नीरजले आफूलाई दृढ संकल्प गरेर गुरुसँग भन्यो, “गुरु’ अबदेखि म पढ्नमा अझ मेहनत गर्नेछु र सरस्वती देवीको आशीर्वाद प्राप्त गर्नका लागि आफ्नो ज्ञानको यात्रा निरन्तर जारी राख्नेछु।” यो सुनेर गुरुले खुसी हुँदै भने, “हुन्छ बाबु, हिँड जाउँ पूजा गर्न।”
यो कथा त्यस दिनको सरस्वती पूजा सँगसँगै विद्यालयका सबै विद्यार्थीहरूको जीवनमा एक नयाँ उमंग र उत्साह ल्याउने सम्झनामा परिणत भयो। सबै विद्यार्थीहरूले गुरुहरूको साथमा पूजा गरेर, ज्ञान र शिक्षा प्राप्त गर्ने यात्रामा पग्लिएका थिए। यस दिनको महत्त्वको साँचो अर्थ बालबालिकाले केवल विधिपूर्वक पूजा मात्र नभई, यसबाट एक नयाँ सोच र प्रेरणा पनि प्राप्त गरे।विद्यार्थीहरूले राम्रोसँग बुझे, हाम्रो शिक्षकहरू मात्र शिक्षक होइन, ज्ञानको स्रोत र जीवनका मार्गदर्शक हुन्। उनीहरूको आस्थाका साथ, सरस्वती पूजाले सबैलाई जीवनका उद्देश्य र मार्गमा सहारा पुर्याउने भूमिका निर्वाह गर्न सक्छ। सरस्वती पूजाका माध्यमबाट शिक्षक र विद्यार्थीहरूले सँगै शिक्षा र ज्ञानको संसारमा यात्रा गर्ने अवसर पाउँछन्।