सुमन कडरिया
चितवन
हरेक वर्षझैँ यस वर्ष पनि विद्यालयमा गरिब तथा जेहेन्दार विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति वितरण गर्ने निर्णय भयो। विद्यार्थीहरूको नाम सङ्कलन गरियो। आम्दानी, पढाइ र पारिवारिक अवस्थाका आधारमा सूची तयार पारियो।
छात्रवृत्ति छनोट समितिको बैठक बस्यो। प्रधानाध्यापकले सूची हेर्दै भने, “शालिग्रामको नाम किन हटाइयो ?”
समितिका एक सदस्यले सहजै जवाफ दिए, “उसको बुबा त वैदेशिक रोजगारीमा हुनुहुन्छ नि सर। घरको अवस्था पक्कै राम्रै होला।”
त्यत्तिकैमा कक्षा शिक्षकले एउटा कागज टेबुलमा राख्दै भने, “तर उसको बुबा तीन वर्षदेखि घर फर्किनुभएको छैन। गए दुई वर्ष अघिदेखि नै घरमा पैसा पठाउन सक्नुभएको छैन।”
“आमा के गर्नुहुन्छ ?” प्रधानाध्यापकले सोधे।
“अरूको घरमा भाँडा माझ्नुहुन्छ र ज्याला मजदुरी।
कोठामा सन्नाटा छायो।
प्रधानाध्यापकले सूची सच्याउँदै भने, “छात्रवृत्ति गरिब देखिनेलाई होइन, अभावसँग लडेर पनि पढ्न खोज्नेलाई दिनुपर्छ।”
विपद्का कारण अभिभावक गुमाएका, परिवारबाट बिछोडिएका तथा असुरक्षित अवस्थामा पुगेका बालबालिकाको संरक्षणलाई राज्यको संस्थागत जिम्मेवारीका…
कृष्णशरण उपाध्याय पौडेल हामी जन्मनु पूर्व छल्छल थिए, सारा नदी का जल हाम्रो मृत्यु पछाडि…