धौ बजी

जानकी कर्माचार्य
हरिसिद्धि, ललितपुर

“ए मस्त ! धौ बजी कावाँ । ( ए बच्चाबच्चीहरू ! दही चिउरा लिन आउ )” भन्दै मैँचा कराउँदै थिई। असनको अलि पुरानो घरमा ढोका बाहिर उनको हातमा दही चिउरा, कालो तिलको लड्डु ,सिसाफुसा (काटेको फलफूलका टुक्राहरू ) चानचुन पैसा आदि थियो।
चारजना नातिनी पछि बल्ल नाति जन्मेको छ । मैँचा खुशी छे । नेवारी चलन अनुसार बच्चाबच्चीहरूको जन्मदिन दुई वर्ष पुगेपछि मात्र गर्ने गर्छन् । हुन त पुरानो चलन अहिले लगभग हराएको जस्तै छ । तर उनलाई भने नातिको जन्मदिन पुरानै संस्कारले गर्ने मन छ। यसरी दही चिउरा दक्षिणा अरू खानेकुरा बाँडदा नातिको ग्रहदशा जान्छ भन्ने चलनमा विश्वास छ। अनि जन्मदिनमा दही चिउराको महत्त्व पनि अति नै छ।
“अहिले कोही पनि यस्तो लिन आउँदैन के बज्यू । मैले अघि नै भनेको हैन ?” माइली नातिनी कराउँदै आई।
मैँचा भने अझै बाटोतिर कोही आईहाल्छ कि भनेर हेर्दैछे।
यतिकैमा कान्छी नातिनीले भित्री गल्लीबाट ससाना चार पाँच जना केटाकेटीहरू लिएर आई।
ती केटाकेटीहरू “बज्यै जितन जितन (मलई पनि मलाई पनि )” भन्दै हात थाप्न थाले।
मैँचा दङ्ग पर्दै बाँडन थाली । केटाकेटीहरू पनि खुशी हुँदै खानथाले।
“यस्तो फोहर खाना पनि खाने हो ? त्यो पनि हाम्रो जातको हैन,” भन्दै दाहालनी आमाले आफ्नो नातिलाई तान्दै लगी।