छानो

नन्दलाल आचार्य
उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल

“आमा रहेसम्म माया खोज्न पर्दैन ।” आमाले रविलाई सम्झाउँदै भन्नुभयो, “बाबा रहेसम्म तनाव लिन पर्दैन ।” रवि बाल्यकालदेखि जवानीसम्मका घटना स्मरण गर्दै चुपचाप बसेको थियो । “आमा, मैले बुझ्न सकिनँ ।” उसले शङ्का व्यक्त गर्यो । आमाले मुस्कुराउँदै भन्नुभयो, “बाबाको कठोरता भनेको गहिरो जरा हो । ती जरा नहुँदा रूखको छायाँसमेत टिक्दैन ।” रविलाई ती दिनको सम्झना भयो- बाबा छिमेकी भलाद्मीहरूसँग मुठभेड गरेर उसको पढाइका लागि पैसा जुटाउनुहुन्थ्यो । आमाको हातले तयार पारेको भातको तातोपनमा माया मिसिएको हुन्थ्यो । यति मात्रै नभएर उसलाई आज बल्ल महसुस भयो- बाबाको पसिनाले जीवनको आधार बन्दोरहेछ । आँगनमा बाबा थकित अनुहार लिएर बस्नुभएको थियो । रविले नजिक गएर सोध्यो, “बाबा, कहिल्यै थाक्नुहुन्न ?” बाबाले भित्ताको टेको लगाउँदै भन्नुभयो, “म थाक्नेछु, जब तिमी बलियो छानो बन्छौ अनि मात्रै ।” रवि शून्यमा हेर्दै उभियो । “आमा माया हुन्, बाबा आधार ।” आमाले गहिरो स्वरमा फेरि थप्नुभयो, “आधार भत्के छानो टिक्दैन ।”  । बेलका-२,