“शक्ति”

माहेश्वरी भट्ट
कञ्चनपुर

“तिमीलाई के लाग्छ, नारी भनेको के हो?”
विद्यालयको साहित्यिक गोष्ठीमा शिक्षकले सोधेको प्रश्नले कक्षाभरि एकछिन मौनता छायो।
कसैले भन्यो— “ममता।”
अर्कोले भन्यो— “त्याग।”
कसैले थप्यो— “सहनशीलता।”
पछिल्लो बेन्चमा बसेकी आराध्या भने चुपचाप थिई। उसको आँखामा कुनै टाढाको रात झल्किरहेको थियो। शिक्षकले उसैतिर हेरे— “आराध्या, तिमी के भन्छ्यौ ?”
आराध्या बिस्तारै उठी। “सर… नारी भनेको केवल सहने शक्ति होइन, नारी भनेको सृष्टिलाई बचाइराख्ने अन्तिम साहस हो।” कक्षामा सुस्केरा जस्तो हलचल भयो।
शिक्षकले सोधे— “त्यो कसरी?” आराध्या केहीबेर मौन रहिन्, अनि बिस्तारै बोल्न थालिन्—
“केही वर्षअघि हाम्रो गाउँमा ठूलो बाढी आयो। चारैतिर पानी मात्र थियो। मानिसहरू आत्तिएका थिए। घरहरू बगिरहेका थिए।
त्यो रात मेरी आमाले मलाई काँधमा बोकेर, हजुरबुवाको हात समाएर, छातीसम्मको भेल चिर्दै सुरक्षित ठाउँमा पुर्याउनुभयो। हामी त बाँच्यौँ…
तर बिहान उज्यालो हुँदा थाहा भयो— आमा भने त्यो भेलमै हराइसक्नुभएको थियो।”
कक्षा एकाएक स्तब्ध भयो।
शिक्षकको स्वर पनि भिज्यो— “तिम्रो आमाको नाम…?”
आराध्याले टाउको झुकाउँदै भनिन्—“सर… उहाँको नाम त सानो थियो— माया।
तर त्यो रात मैले बुझें—नारीको वास्तविक नाम ‘शक्ति’ रहेछ।”