“ज्ञान”

तुलसी पण्डित

सुदेस नौ कक्षामा पढ्ने विद्यार्थी हो । ऊ पढ्नमा तेज थियो । ऊ पढाइको साथै अरु साहित्य विधाहरु पनि पढ्ने गर्थ्यो । रेडियोमा आएका हरेक कार्यक्रम सुन्ने गर्थ्यो । अझ ऊ भन्ने गर्थ्यो । मलाई पढ्न बस्दा रेडियो न भइ हुँदैन । यो साथमा भएन भने मलाई पढ्न मन लाग्दैन । यसले गर्दा त मैले अतिरिक्त क्रियाकलापमा नगद र पुरस्कार हात पारेको छु । अझ प्रश्नोउत्तर कार्यक्रम सफल पार्न धेरै सामान्य ज्ञानका पुस्तकहरु मुखाग्र पारेको छु । जहाँबाट सोधे पनि म क्षणिक समयमा उत्तर दिन सक्छु । सबैले भन्ने गर्छन् ।
“यसको दिमाग कम्पुटर हो ।”
एकदिन कक्षामा गुरुले पुस्ताकालयको बारेमा प्रष्टाउदै भन्नु भयो ।
“पुस्ताकालय ज्ञानको भण्डार हो । जसले पुस्ताकालयको सङ्गत गर्छ । उसको ज्ञानमा श्री बृद्धि हुनेछ । अझ सकिन्छ भने आफ्नै घरमा सानो पुस्ताकालय बनाउन सके फेसबुकको लत हराउने छ। ज्ञान आर्जनमा समय खर्चन सके उसले सदैव सफलता चुम्ने छ ।”
सुदेशले जुरुक्क उठेर भन्यो ।
“गुरु स्कूलमा भएको पुस्ताकालय सधैँ सदुपयोग गर्न पाइदैन । बरु आफ्नै घरमा पुस्ताकालय भएत पढाइलाई आवश्यक पर्ने पुस्तक निकाल्दै पढ्न पाइन्थ्यो ?”
“हो तिमीले ठिक भन्यौ । यसबाट हामीलाई धेरै फाइदा हुन्छ। त्यसैले एक घर एक पुस्ताकालय हुन जरुरी छ ।”
सुदेशलाई गुरुको कुराले भित्र दिल छोयो । उसले घरको माथिल्लो तलामा बाँसबाट एक र्याक बनायो । त्यसैमा उसले आफूले पढेका पुस्तकहरु सजायो । त्यसपछि उसले फेसबुकमा लेख्यो ।
“म कक्षाको प्रथम विद्यार्थी हूँ । मलाई कक्षाको किताब साथै अरु कितावहरु पनि पढ्ने चाहना छ । यसबाट बढी भन्दा बढी ज्ञान आर्जन गर्न सकिन्छ भन्ने मलाई विश्वास छ । त्यसैको लागि मैले पुस्तक राख्न बासको र्याक बनाएको छु । त्यसमा धेरै पुस्तक सजाएर पुस्ताकालय खोल्ने जमर्को गरेको छु । अझ म भन्न चाहन्छु यदि मेरो सपना साकार भयो भने पुस्ताकालय सबैको लागि हुनेछ ।”
उसले यति कुरा फेसबुकमा लेखेर आफ्नो पुस्तक राख्ने र्याक सहित फेसबुकमा सजायो ।
केही समयपछि साहित्यकारहरुले आफूले लेखेका पुस्तकहरु पठाइ दिने घोषणा गरे ।
माथिको तला कितावले भरियो । उसले फुर्सदको बेलामा र्याकमा किताब सजायो ।
मान्छेहरु पुस्ताकालय हेर्न आउन थाले । पुस्ताकालयको लागि अझ राम्रा र आवश्यक र्याक दिने घोषणा गरे । पुस्ताकालय अझ व्यवस्थित भयो । गाउँका सबैले त्यसको सदुपयोग गर्न थाले । जनजागरण अभियान चल्यो । हल्ला फिजियो । यो हल्ला सुनेर एक संस्था आइ किताब र व्यवस्थित पुस्ताकालयको लागि घर बनाउन आर्थिक सहयोग गर्ने वचन दियो।
सबै जिल्ल परे।
भव्य घरमा भव्य पुस्ताकालय । सबैले सुदेशको तारिफ गर्न थाले।
“साँच्चै हो रहेछ ज्ञानले ज्ञानको खोजी गर्ने।”