बालबालिकाका सन्दर्भमा केही कुरा

यसै विषयमा केन्द्रित रहेर म यहाँ दुई सन्दर्भ राख्न चाहन्छु:-
१. थोमस एल्बा एडिसन प्राथमिक तहका विद्यार्थी थिए । एक दिन उनका शिक्षकले एक पत्र उनको हातमा दिँदै भने – “यो पत्र अरु कसैलाई होइन, तिम्रो आमालाई दिनु ।” घरमा पुगेर उनले पत्र आमालाई बुझाए । आमाले जब पत्र खोलेर पढ्न सुरु गरिन् । उनका आँखाबाट आँसु झर्न थाले । आमा रोएको देखेर एडिसनले जिज्ञासा राखे – “आमा ! पत्रमा के लेखिएको रहेछ ?”
आमा शान्त पूर्वक बोलिन् – “बाबु ! यो पत्रमा तिम्रै बारेमा लेखिएको छ । तिमी धेरै चलाख छौ । यस विद्यालयको क्षमताले तिम्रो पढाइको स्तरलाई धान्न सक्दैन । यसर्थ तिम्रो लागि अर्कै अझ राम्रो विद्यालय छान्नु आवश्यक छ ।”
साँच्चै, उनकी आमाले उनलाई अर्कै विद्यालयमा भर्ना गरिन् । उनको राम्रो रेखदेख गरिन् । एडिसनले पनि मेहनत गरी पढे । पछि उनी संसार प्रसिद्ध बैज्ञानिक, आविष्कारक बने ।
धेरै समय पछि पुराना कागज पत्र खोज्ने क्रममा एडिसनले सुरुको उनको विद्यालयका शिक्षकले आमालाई लेखेको पत्र फेला पारे । उनले सो पत्र पढ्दै गर्दा उनका आँखाबाट बरररर आँसु झरे । पत्रमा लेखिएको रहेछ – “तिम्रो छोरा मानसिक रुपमा बिरामी अनि मन्द बुद्धिको छ । हामी उसलाई हाम्रो विद्यालयमा पढाउन सक्दैनौँ ।”
तर उनकी आमाले छोरालाई नराम्रो नपरोस्,उनको मन नदुखोस्, उनमा निराशा नआओस् भनी पत्रमा लेखिएको कुरा फरक किसिमले सुनाएकी थिइन् ।
आमाको सकारात्मक सोच अनि व्यवहारले बालक कालमा मानसिक बिरामी र मन्दबुद्धि मानिएका एडिसन पछि संसार प्रसिद्ध बने ।
२. विद्यालयको कक्षा कोठाबाट कुनै एक जना विद्यार्थीको निकै महङ्गो घडी हरायो । प्रधानाध्यापकसम्म यो कुरा पुगेपछि उनले सबै विद्यार्थीलाई चौरमा जम्मा गरी लाइनमा बस्न लगाए । अनि आफ्नो र सबै विद्यार्थीको आँखामा पट्टी बाँध्ने काम गरे । आँखाको पट्टी बाँधिएकै अवस्थामा उनले सबै विद्यार्थीको झोला र गोजी खानतलासी गरे । घडी फेला फेर्यो । आँखामा पट्टी भएकाले घडी कसको साथबाट फेला पर्यो, प्रधानाध्यापक तथा अरु विद्यार्थी कसैले मेसो पाउन सकेनन् । दुई चार दिनमा घडी हराएको अनि फेला परेको विषय आँफै हराएर गयो ।
धेरै वर्ष पछि सोही विद्यालयमा विशेष कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो । राज्यका विशिष्ट व्यक्तित्व, त्यसै विद्यालयका पूर्व विद्यार्थीलाई प्रमुख अतिथिका रुपमा भव्य स्वागत गरियो । प्रमुख अतिथिले प्रधानाध्यापकको गोडा छुँदै भने – “म सरप्रति धेरै आभारी छु ।” आश्चर्य मान्दै प्रधानाध्यापकले प्रमुख अतिथिलाई प्रश्नवाचक नजरले हेरे । त्यसै विद्यालयका पूर्व विद्यार्थी (प्रमुख अतिथि)ले भने – “त्यो दिनको घडी चोर म नै थिएँ । सबैको आँखामा पट्टी बाँधिएकाले कसैले पनि मलाई चिन्न पाएन । म निर्धक्क विद्यालय आएर आफ्नो पढाइ जारी राख्न पाएँ र अहिले यो अवस्थामा पुग्न सफल भएँ । सर ! तर मैले नबुझेको कुरा सो विषय सार्वजनिक नहोस् भनी किन सबैको आँखामा पट्टी बाँध्न लगाउनु भयो ?”
प्रधानाध्यापकले उनलाई गहिरिएर हेर्दै भने – ” मेरो मनले भनिरहेको थियो, मेरो कुनै पनि विद्यार्थी म र अन्य विद्यार्थीको नजरमा चोर भनी घृणाको पात्र नबनोस् । यदि तिमी नै घडी चोर भनी सार्वजनिक भएको भए सबैको आँखामा तिमी नराम्रो बन्ने थियौ । विद्यालयमा आउन पनि तिमीलाई कठिन हुनेथियो । तिम्रो जीवन बरबाद हुनसक्थ्यो ।”
प्रधानाध्यापक सामु प्रमुख अतिथिको शीर झुक्यो र आँखाबाट बलिन्द्र धारा आँसु झरिरहे ।