गड्यौला

काशी निर्दोष
सुनवल

माटोमै जन्मेर
माटो नै खाएर
माटो नै मसारेर
माटोको गौरव र महिमा बढाएका
नरम शरीर
नरम हृदय भएका गड्यौँला
हरदिन मूल्यहीन ठान्छन् खेत मालिकहरू!

ए स्वघषित मालिकहरू!
चलाएर कुटिलताको हलो
उपेक्षाको कोदाली
छरेर विभेदको विषादी
नचाएर काला कमिला
तहसनहस पार
गौड्यौलाका सन्तति
बचेखुचेका छन् जति
काटेर
च्यापेर
दबाएर
बिहोस बनाएर
लखेट तिनलाई
उनैले बनाएको
उननैले जोगाएको
उनैले हराभरा बनाएको
सुन्दर गराबाट
लाखौँ माइलपारीका मरुभूमिमा!

मरुभूमिका मालिकहरू
बुझेर गड्यौलाको महिमा
गड्यौलाको गुण
गड्यौलाको कर्म
खुवाउँछन् केही चारो
लिन्छन् अकुत फाइदा
बनाउँछन् बन्जरभूमि हराभरा
देखाउँछन् सान
उँचो पारेर शिर
उब्जाउँछन् मनग्य फसल
खाएर गुदी र रस
पठाउँदा बोक्रा र छोक्रा तिमीलाई
तिमी मख्ख पर्छौ यसरी
जसरी मौरीले मह पाउँछ
मरुभूमिको उँटले पानी पाउँछ
बगरमा अलपत्र माछाले पानी पाउँछ
कुकुरले हड्डी पाउँछ।

ए स्वघषित मालिक हो!
अब चिन गड्यौँला
जोगाऊ गड्यौला
नमार उसका सन्तति
तुच्छ ठानेर
अमुक ठानेर
सानो भनेर
फोहोरी र निरीहको उपमा भिराएर
नधपाऊ सुन्दर खेतबाट!

ए स्वेच्छाचारी मालिक हो !
जसले माटो सजाउँदै
माटो खेलाउँदै
झरी,हुरी, प्रचण्ड धुप सहेर
जोगाइरहेछ माटोको गुण
बढाइरहेछ उर्वराशक्ति
जहाँ उम्रिएर तमाम बालीका बिरुवा
फल्छन् तिमीलाई
मलाई
अनि दुनियालाई धरामा राख्ने फसल।